مميزي ايمني فرايندي است كه طي آن شرايط و اعمال نا ايمن دركارگاه شناسائي شده و رو شهاي بهبود آ‌ن توصيه مي شودمميزي ايمني همچنين به مديريت ايمني توصيه هاي لازم را ارائه مي نمايد.بطور كلي سه نوع مميزي ايمني مي تواند وجود داشته باشد:

1-مميزي سطح اول يا ابتدائي(مميزي از طريق بازنگري فني)                         1.walk through safety audit

2-مميزي سطح دوم يا مياني                                                            2.intermidate safety audit

3-مميزي سطح سوم يا جامع                                                        3.comprehensive safety audit  

هرسه نوع مميزي متفاوت ازهم بوده ولي حدومرز مشخصي ندارند وممكن است كه با هم همپوشاني(overlap) نيز داشته باشند.

مميزي سطح اول: اين روش كم هزينه ترين مميزي ايمني است كه طي آن شرايط ناايمن ارزيابي شده ودر زمان بازديد از محيط كار بسياري از شرايط ناايمن ممكن است يادداشت شوند. شرايط ناايمن ليست و بررسي شده و سپس جهت رفع توسط سرپرست/مدير مر بوطه تعهدهاي لازم اخذ مي گردد.در طي مدت فاز احداث از روش  (walk through audit)  براي مميزي ايمني در كارهاي عمراني انبار، نصب، documentation و بهره برداري مي توان استفاده نمود.همچنين ممكن است كه نيازمنديهاي حفاظتي نيز مميزي شوند در مدت فاز عمليات وتعمير ونگهداري مميزين ايمني شرايط و اعمال ناايمن را در فرايند كار مشاهده و كشف مي نماينددر اين فاز نيز نيازمنديهاي حفاظتي مميزي مي شوند.  

مميزين ايمني پس از بررسي شرايط و اعمال ناايمن باسرپرستان واحدها‌ ، گزارش مميزي و توصيه هاي لازم را به مدير تاسيسات و مدير ايمني جهت اتخاذ اقدام اصلاحي (action ) در جهت حذف  موارد  نا ايمن  و پيشگيري از اعمال نا ايمن ارائه مي نمايند.گروهي كه در مميزي سطح اول فعاليت مي كنند عبارتنداز: مدير ايمني ، مشاور ايمني ،  بازرس بيمه، بازرس برق ، مديران  عمران/نصب و بهره برداري ، سايت ،تعمير ونگهداري.

مميزي سطح مياني : در اين نوع مميزي نسبت به مميزي سطح اول جزئيات بيشتري بررسي شده و مناطق پرخطر (high risk) بطور دقيق مورد ارزيابي قرارمي گيرند همچنين ممكن است در شرايط ناايمن يا بر روي تجهيزات ناايمن آزمايشاتي نيز انجام شود. مميزي مياني ضعف در طرح و نقشه تاسيسات ، تجهيزات ، زيرسيستمها و فرايندهاي عمليات و تعمير و نگهداري را به همراه راه حلهاي پيشنهادي جهت بهبود و اصلاح آنها شناسائي مي نمايد.

 مميزي سطح سوم: مميزي جامع يك مميزي تمام عياري است كه فاكتورهاي ايمني را در كارگاهها بر اساس تجزيه و تحليلهاي مهندسي، آناليزهاي مدول(module) و غيره ارزيابي مي كند و بطور همه جانبه طرح تاسيسات و كارگاهها ، نوسازي ، پروسيجرهاي اجرائي ، كارمنديابي و غيره را بهبود مي بخشد . توصيه شده كه مميزي جامع متشكل از موارد ذيل باشد .

-    Envelope audit : اين نوع مميزي كارهاي عمراني ، بخش تاسيسات الكتريكي ، انبارها ، ‌دفاتر اداري ، غذاخوري ها(canteen) ، سيستمهاي تهويه ، چيدمان حفاظتي روشنائي و غيره را پوشش مي دهد.

 Functional audit -: اين مميزي ضعف هاي سازماني ، نيازمنديهاي آموزشي، شفافيت مسؤوليتها و وظايف،documentation، و غيره را پوشش مي دهد.

  : Safety facility audit-اين مميزي شرايط ناايمن را بررسي نموده و توصيه هاي لازم را در خصوص وجود و تهيه تسهيلات و وسايل ايمني مورد نياز براي اين نوع محلها و مناطق كم خطر و با خطر متوسط ارائه مي نمايد. .

Recommendation شرايط و اعمال ناايمن ليست بندي شده و اعمال اصلاحي و بهبودهاي مورد نياز توصيه شوند.شرايط و اعمال ناايمن به سه گروهA ( پر خطر) B ( باخطر متوسط) ،C ( كم خطر) تقسيم بندي مي شوند.برنامه هاي اصلاحي عمدتا برروي دوگروه A وB  متمركز مي گردد.

 واكنش هاي مديريت managements    response      

بي شك مميزي ايمني يك ابزار قوي جهت اتخاذ اقدام هاي درست و صحيح در دست مديريت مي باشد همانطوريكه قبلا ذكر شد هدف مديريت بايستي دستيابي به ايمني 100درصدي براي پرسنل و تاسيسات باشد و به اين منظور بايد  اجراي توصيه هاي ذكر شده در گروه خطرات A وB در اولويت كاري قرار گرفته ، همچنين اقدام ها بايستي برنامه ريزي شده و بر اجراي آنها نظارت شود ..

 آموزش و نظارت       Training & supervision

 از آنجائيكه ايمني يك عملكرد زنجيره اي است مديران ، سرپرستان،و كارگران بايستي در رابطه با شناسائي اعمال و شرايط ناايمن مربوط به محيطهاي كاري خود آموزش ببينند. همچنين بايد در رابطه با فوريتهاي پزشكي ، پيشگيري از حريق ، اصول مهندسي برق و غيره آموزشهاي لازم را فرا گيرند.ضروري است كه به پرسنل اصول ايمني و كمكهاي اوليه راآموزش داده و آنها را با حوادث و عواقب ناشي از بي توجهي و ناديده انگاشتن خطرات آشنا نمود.جهت دستيابي به ايمني بايد به نوع نگرش افراد توجه  كرده و در بين آنها فرهنگ سازي نمود.شركت بايستي براي آموزش ايمني از مدير كارخانه تا مديران رده پائين و تكنسين ها و پرسنل خدماتي برنامه ريزي نمايد.

 جنبه هاي مادي و اقتصادي ايمنيEconomic aspects           

مديريت ايمني نياز به سرمايه گذاري دارد كه مي توان تحت عنوان هزينه ها ي زير آنها را بيان كرد:

هزينه هاي ثابت (fixed expenditures) : تسهيلات ايمني ، تسهيلات كمكهاي اوليه ، تسهيلات حفاظتي و آتش نشاني ، چراغهاي حفاظتي ،دفاتر كار ايمني و حفاظت فني ، تسهيلات كامپيوتري و مستندسازي ، تسهيلات نيروي انساني و تابلوهاي هشدار دهنده ايمني و مواري از اين قبل جز هزينه هاي ثابت به حساب مي آيند .

هزينه هاي جاري (Recurring expenditures): از قبيل پرداخت حقوق پرسنل  ، حق الزحمه بازرسان مشاور ، هزينه هاي مميزي ايمني ، هزينه مكالمات و ديگر هزينه هاي متفرقه.

اكثر اين هزينه ها ضروري و قابل توجيه بوده و براي متقاعد كردن و ايجاد انگيزه در مديريت بايستي مساله مالي ايمني حل و بودجه لازم در نظر گرفته شود.با اين حال اگر چه مواردي كه در بالا ذكر شد متقاعد كننده است اما بر آورد هزينه هريك از آنها مشكل و كاري دشوار مي باشد.

 منافع مادي حاصل از ايمني Economic benefits             

پياده سازي مديريت ايمني منجر به موارد زير مي گردد:

كاهش حوادث ، كاهش زمان از دست رفته ، كاهش ميزان پرداخت غرامت به قربانيان حوادث ، بهبود روابط پرسنلي بين مديريت و كارگران و كاهش اعتصابات و مهمتر از همه اينها نجات زندگي افراد و حفظ اموال شركت كه ممكن است در اثر حوادث و آتش سوزيها تخريب و از بين بروند.

 گزارشات ساليانه Annual reports             

مدير ايمني بايستي در پايان سال به مديريت گزارش ارائه دهد.در تهيه  اين گزارش بايستي موارد زير را مد نظر قرار داد:

1-خلاصه اي از فعاليت هاي ايمني در سال گذشته .

2- فهرستي از حوادث بوقوع پيوسته در سال گذشته وعلل  وقوع و راه حل هاي اصلاحي آنها.

3-بهبود سيستم ايمني و فوائد حاصله در سال گذشته.

4-برآورد ميزان بودجه لازم براي سال آينده.

5- موارد مهم در رابطه با مناطق پر خطر و احتياطات ضروري كه بايستي اتخاذ گردد.

 ايجاد انگيزه  درمديران و سرپرستان:Motivation  to  managers  &  supervisor s     

ايجاد انگيزه در مديران ، سرپرستان ،كارگران و كاربران بخشي از عملكرد مديريت ايمني مي باشد به منظور انگيزش سرپرستان در رسيدن به اهداف ايمني از انگيزانهاي (motivators) مهم مي توان به موارد زير اشاره نمود:شناخت، ارتقا و پيشرفت شغلي ، افزايش حقوق و دستمزد ، آزادي عمل ، افزايش مسؤوليت ها ، دادن اهميت به نقش آنها در ايمني ، آموزشهاي تخصصي.

 

عملكرد

انگيزان

ايمن سازي محيط كار بخشي از وظايف سرپرستان است.

ارتقا شغلي

باز گذاشتن دست سرپرستان در چگونگي كنترل حوادث با حفظ مسووليت پذيري در قبال نتايج آن.

مسووليت پذيري و رشد و پيشرفت كاري

 

تعيين و بكار گماشتن سرپرست ايمني در پرو ژه هاي خاص

مسووليت پذيري و پيشرفت كاري

 

ايجاد انگيزه در كارگرانMotivation  to  employees         

براي رسيدن به اهداف ايمني بايستي در كارگران نيز انگيزه بوجود آورد كه مي تواند بصورت گروهي يا فردي باشد.برخي از انگيزان هادر اين زمينه عبارتند از : دادن آگاهي در خصوص ضرورت ايمني ، اطلاع رساني در مورد خط مشي ايمني و اهميت آن ، آموزش ايمني  ، دادن پاداش به منظور حصول ايمني ، دادن پاداش و تشويقي به افراد كوشا در ايمني ، دادن پاداش به منظور رعايت نظم و انضباط ، برگزاري مسابقات رقابتي در زمينه ايمني ، پخش فيلمهاي مستند و آموزشي ، نشر و توزيع كتابچه هاي ايمني و ديگر تجهيزات مر بوط به ايمني مثل كپسول آتش نشاني و غيره بصورت هديه، برگزاري جلسات مشترك با كارگران و نظر خواهي از آنها در خصوص مسائل ايمني ، آگاهي دادن و اطلاع رساني در مورد مناطق خطرناك و اعمال ناايمن، تشويق كارگرن به ايمن كاركردن و تنبيه و توبيخ افراد خاطی