الگوي ايمني براي پيمانكاران

 اهداف :

در موفقيت كارفرما و پيمانكار در انجام مسئوليت ها درجه اول داشتن يك الگوي ايمني مناسب براي پيمانكار توسط كارفرما  می باشد که در الگوی ذیل سعی شده است با تقابل وظایف کارفرما و پیمانکار  درزمینه HSE تولید توام با ایمنی و به تبع آن افزایش بهره وری را باعث شود .

1-    تشريح الگوي ايمني براي پيمانكاران :

با تدوين يك برنامه و الگوي مناسب بين كارفرما و پيمانكار در شناسائي ، آناليز وكنترل خطرات هما هنگي هاي لازم ايجاد و همچنين وظايف و مسئوليتهاي دو طرف نسبت به يكديگر بهتر بيان شده و از بروز مشكلات بعدي جلوگيري به عمل خواهد آمد.

 ضمنا باارائه اين الگو از بروز سوانح و حوادث پيشگيري مي شود و همچنين كار واگذار شده به پيمانكار در زمان مقرر انجام گرفته و آن وظيفه بدون هيچگونه مرگ ومير به صورت ايمن انجام مي گيرد.

2- نتايج يك الگوي ايمني:

2-1- كاهش ميزان مرگ و مير و جراحات در زمان انجام فعاليت

2-2- كاهش آمار حوادث

2-3- كاهش هزينه هاي كارفرما

2-4- افزايش بهره وري وارائه خدمات بهتر به جامعه

2-5- ايجاد رقابت دربين پيمانكاران

3-تعريف وظايف و مسئوليتهاي كارفرما ، ناظرين ، پيمانكاران در مسائل ايمني

3-1- مسئوليتهاي كارفرما:

اگر چه پيمانكار مسئوليت اوليه را در ايمني كاركنانش بر عهده دارد اما كارفرما نيز مسئوليت دارد تا با نظارت كامل بر فعاليت هاي پيمانكار و تجزيه تحليل آنها از نقطه نظر ايمني از بروز حوادث وآسيبهاي احتمالي جلوگيري كند.كارفرما با انجام صحيح موارد ذيل ميتواند به عملكرد ايمن دست پيدا كند.

3-1-1- انتخاب دقيق پيمانكاربا رويكرد ايمني

3-1-2- تشريح صريح مسئوليتهاووظايف پيمانكار در قرارداد مربوطه و پافشاري برروي رعايت قوانين و استانداردهاي ايمني از سوي پيمانكار

3-1-3- ارائه آموزشها وتعليمات لازم به پيمانكار برطبق قرارداد

3-1-4- تعيين كامل حدود كار براي پيمانكار برطبق قرارداد

3-1-5- بازرسي مميزي ايمني پيمانكار به صورت مستمر

3-1-6-طراحي و الزام سيستم گزارش دهي مناسب

3-1-7-ارزيابي عملكرد پيمانكار و كاركنانش با رويكرد ايمني و به صورت مستمر

3-1-8- توقف كار در صورت عدم رعايت مقررات و دستورالعمل هاي ايمني از سوي پيمانكار

3-2- مسئوليتهاي ناظرين:

 ناظرين به عنوان نماينده قانوني كارفرما فاكتور مهمي را در موفقيت كل پروژه بر عهده خواهند داشت لذا بايستی در تشريح الگوها و دستورالعمل هاي ايمني تعيين شده توسط كارفرما براي پيمانكار در اجراي موثر و مطمئن ايمني تلاش نمايند .

مهمترين وظايف ناظرين به شرح ذيل مي باشد:

3-2-1- نظارت برعملكرد ايمن پيمانكار

3-2-2- تجزيه و تحليل فعاليتهاي پيمانكارازنقطه نظر ايمني

3-2-3- تشكيل جلسات منظم با پيمانكار

3-2-4- بازرسي فيزيكي از تأسيسات، دستگاه ها و تجهيزات پيمانكار( قبل از عقد قرارداد و بعد از آن)

3-2-5- حمايت و تشويق پيمانكار به منظور دستيابي به عمليات ايمن

3-2-6- تشكيل جلسات پيش از شروع كار(انتظارات كارفرما، برنامه ها ودستورالعمل هاي ايمني، شناسايي خطرات)

3-2-7- توقف عمليات پيمانكار به دلايل ايمني

3-2-8- ارائه گزارشهاي منظم عملكرد ايمني پيمانكار به كارفرما و...

3-3- مسئوليتهاي پيمانكار:

اگر حادثه اي در حين انجام عمليات پيمانكاري براي كاركنان رخ دهد پيمانكار مسئول مي باشد لذا پيمانكار در انجام وظايف محوله بايد موارد ذيل را انجام دهد.

 3-3-1- پيروي از دستورالعمل ها و استانداردهاي ايمني كارفرما

3-3-2- تقبل مسئوليت اوليه در تأمين ايمني فعاليتهايش

3-3-3- آموزش ايمني كاركنان خود

3-3-4- پخش اطلاعات لازم در زمينه بهداشت و ايمني، روشها و دستورالعمل ها در بين كاركنان

3-3-5- صدور كارت شناسايي براي افراد

3-3-6- ثبت و گزارش حوادث، شبه حوادث ، آسيب ها ، رويدادها و موارد مربوطه 

3-3-7- رعايت سيستم مجوز كار

3-3-8- تدارك لازم براي جمع آوري و دفع ضايعات

3-3-9- تأمين لوازم حفاظت فردي مناسب

3-3-10- برخورداري از مسئول ايمني واجد شرايط

3-3-11- آگاهي از واحدهاي عملياتي مجاور و خطرات احتمالي و...

4- تدوين دستورالعملهاي لازم به منظور شناسايي ، آناليز و كنترل خطرات در محيط :

4-1- دستورالعمل هاي ايمني با توجه به نوع ، گستردگي ، محيط و شرايط عمليات مي تواند شامل موارد زير باشد :

4-1-1- ساماندهي و پاكيزگي محيط

4-1-2- ايمني برق

4-1-3- گزارش و بررسي حوادث

4-1-4- حفاظ دستگاهها

4-1-5- لوازم حفاظت فردي (PPE)

4-1-6- كاردر ارتفاع

4-1-7- ايمني جرثقيل

4-1-8- مجوزهاي كاري و...

4-2-خطرات نكات به ظاهر ساده اي هستند كه رعايت نمي شوند و شامل:

4-2-1- اعمال نا ايمن(Unsafe acts )

4-2-2-شرايط ناايمن( Unsafe condition )

5-انتخاب پيمانكار:

كارفرمادر انتخاب صحيح پيمانكاراز ديدگاه ايمني مي تواند به  نكاتي از جمله موارد  زير توجه نمايد:

5-1- ارزيابي سوابق پيمانكار در رابطه با بهداشت و ايمني

5-2- توانايي واشتياق انجام كار به صورت ايمن

5-3- بررسي شايستگي پيمانكار براساس پرسشنامه ايمني درمناقصه

5-4- قابليت پيمانكار در اجراي مديريت ايمني مطلوب

5-5- رتبه حرفه اي مديران و كاركنان پيمانكار

5-6- حضورفردي واجد شرايط به عنوان مسئول ايمني در شركت پيمانكاري

5-7- دارا بودن خط مشي مناسب ايمني و بهداشت و سازگار با كارفرما

5-8-برخورداري از روش ها، دستورالمعل ها و برنامه هاي ايمني مكتوب و...

موارد و روش ها :

درتعريف و اجراي يك الگوي ايمن مناسب و عملي براي پيمانكار علاوه بر روشهاي ذكر شده  در قسمت شناسائي،آناليزو كنترل خطرات به عنوان نمونه مي توان  از روشهاي ذيل نيز براي دستيابي به اهداف فوق الذكر استفاده مي كنيم:    

1)       استانداردهاي قابل قبول و آئين نامه هاي داخلي تعريف شده توسط كارفرما.

2)      سيستم هاي ثبت گزارش .                                        RecordKeeping System

3)   سيستم هاي مستند سازي.                                                     Reporting System

4)  سيستم هاي بازنگري   .                                                                   Review System

5)    مجوزهاي کاری                                                                               Work Permit

 نتيجه گيري :

عدم توجه به مسائل ايمني و كاهش ضريب ايمني هزينه هاي غير قابل جبراني را به سازمان ها و كارفرمايان محترم متحمل مي سازد  كه اين هزينه ها مي تواند شامل هزينه حوادث ، هزينه دوباره كاري ها و بي اعتبار شدن ساز مان ، پيمانكاران و ...  باشد. با به كارگيري دستورالعمل هاي ايمني مناسب مي توان هزينه هاي فوق را به نحوي چشمگيركاهش داد . با ايجاد و اجراي الگوي ايمني براي پيمانكاران سطح قابل قبول ايمني براي كارفرمايان محترم افزايش يافته و پيمانكار نيز به قابليتهاي  مديريت ايمن و مطلوب در اجراي پروژه ها نائل خواهند شد .بي ترديد به وجود آمدن حوادث در جامعه بر افكار عمومي تاثيرات منفي خواهد داشت كه بر  اساس تفسير خطي حادثه براي وقوع حادثه به عوامل پايه اي ( انسان ، تجهيزات و محيط ) و عوامل مياني نياز است تا حادثه رخ دهد .با كنترل عوامل پايه ايي ( Basic) مي توان از بروز حوادث جلوگيري نمود . با توجه به تجربه هاي تلخ گذشته مي دانيم عملكرد ايمني موسسات پيمانكاري نسبت به عملكردكارفرما از درجه پايين تري برخودار مي باشد. لذا كارفرمايان محترم به اين نكته ظريف در هنگام اجراي مناقصه هاي پيمانكاري خود توجه نمايند كه سطوح قابل قبولي از ايمني را در شاخص هاي انتخاب پيمانكاري خود بگنجانند.